Esfenvalerate Kullanımı ve Uygulama Dozları

Esfenvalerate, tarımda çeşitli böcek zararlılarına karşı kullanılan sentetik piretroit grubu bir insektisittir.
Özellikle:
gibi hedeflerde ruhsatlı kullanım alanları bulunmaktadır.
Esfenvalerate, IRAC Grup 3A – Piretroitler / Piretroitler içerisinde yer alır. Bu grubun temel etki mekanizması sodyum kanallarının modülasyonu yoluyla böceğin sinir sisteminin normal çalışmasının bozulmasıdır.
Türkiye'deki güncel BKÜ kayıtlarında hem 50 g/L Esfenvalerate hem de 200 g/L Esfenvalerate içeren ürünler ruhsatlıdır.
⚗️ Esfenvalerate Nasıl Etki Eder?
Esfenvalerate, böceğin sinir sisteminde bulunan voltaja duyarlı sodyum kanallarını etkiler.
Normal şartlarda sinir hücrelerinde uyarının iletilmesini sağlayan sodyum kanalları kontrollü biçimde açılıp kapanır.
Esfenvalerate uygulandığında bu sistem bozulur.
Basitleştirilmiş olarak:
Esfenvalerate → Sodyum kanallarının normal çalışmasının bozulması → Sinir sisteminde aşırı uyarılma → Koordinasyon kaybı → Felç → Ölüm
şeklinde özetlenebilir.
IRAC, Grup 3'ü sodyum kanal modülatörleri, 3A alt grubunu ise piretroitler ve piretrinler olarak sınıflandırmaktadır. Esfenvalerate bu grubun içerisinde Cypermethrin, Deltamethrin, Lambda-cyhalothrin ve Alpha-cypermethrin gibi aktif maddelerle birlikte yer alır.
🧪 Esfenvalerate Hangi Zararlılara Karşı Kullanılır?
Türkiye'deki güncel ruhsat kayıtlarında Esfenvalerate için farklı kültür bitkilerinde çeşitli hedefler bulunmaktadır.
Öne çıkan örnekler:
- Elma içkurdu (Cydia pomonella)
- Salkım güvesi (Lobesia botrana)
- Fındık kurdu (Curculio nucum)
- Mısır kurdu (Ostrinia nubilalis)
- Pamuk yeşilkurtu (Helicoverpa armigera)
gibi zararlılardır.
Ancak burada çok önemli bir kural vardır:
Esfenvalerate aktif maddesinin bir zararlıya karşı ruhsatlı olması, Esfenvalerate içeren bütün ticari ürünlerin o zararlıya karşı ruhsatlı olduğu anlamına gelmez.
Örneğin güncel kayıtlarda PLAGOLD 20 EC fındık kurduna karşı ruhsatlıyken, SUNALPHA 5 EC elma içkurdu için kayıtlıdır. Dolayısıyla ticari ürün mutlaka ayrıca kontrol edilmelidir.
🏷️ Türkiye'de Esfenvalerate İçeren Ticari Ürünler
Türkiye'de farklı konsantrasyonlarda Esfenvalerate içeren ticari ürünler bulunmaktadır.
Özellikle dikkat çeken ürünler:
📊 Tablo
| 🧪 Ticari ürün | 🏢 Firma / ruhsat sahibi | Aktif madde | Formülasyon |
|---|---|---|---|
| KORU-ALPHA 5 EC | Koruma | 50 g/L Esfenvalerate | EC |
| SUNALPHA 5 EC | Safa Tarım | 50 g/L Esfenvalerate | EC |
| EXCALENCE | Agri Sciences | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| MEGATHRİN | UPL | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| STUARD 20 EC | Agromia | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| VEFMES 200 EC | Vefa Tarım | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| ZICOL 20 EC | — | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| EFDAL ZENOTRİN 200 | — | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| BESTGOL 20 EC | — | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
| SUMİGOLD 20 EC | — | 200 g/L Esfenvalerate | EC |
KORU-ALPHA 5 EC'nin ruhsatında 50 g/L Esfenvalerate, SUNALPHA 5 EC'de de 50 g/L Esfenvalerate bulunmaktadır.
200 g/L ürünlerde ise EXCALENCE, MEGATHRİN, STUARD 20 EC ve VEFMES 200 EC gibi ruhsatlı ürünler bulunmaktadır.
⚠️ 50 g/L ile 200 g/L Esfenvalerate Arasındaki Fark
Bu bölüm özellikle önemli.
50 g/L Esfenvalerate
ile
200 g/L Esfenvalerate
aynı aktif maddedir ancak konsantrasyonları aynı değildir.
| Özellik | 50 g/L ürün | 200 g/L ürün |
|---|---|---|
| Aktif madde | Esfenvalerate | Esfenvalerate |
| Konsantrasyon | 50 g/L | 200 g/L |
| Formülasyon örneği | EC | EC |
| IRAC | 3A | 3A |
| Konsantrasyon farkı | 1× | 4× |
Dolayısıyla:
50 g/L üründeki doz, 200 g/L ürüne doğrudan uygulanamaz.
Örneğin elma içkurdu için SUNALPHA 5 EC kaydında 10 ml/100 L su verilirken, SUMIGOLD 20 EC ve HEKALFA 20 EC gibi 200 g/L ürünlerde 5 ml/100 L su kaydı bulunmaktadır.
Bu, konsantrasyonun neden mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini açıkça gösterir.
🍎 Elmada Esfenvalerate
Esfenvalerate'in önemli ruhsatlı kullanım alanlarından biri elma içkurdu (Cydia pomonella) mücadelesidir.
Burada 50 g/L ve 200 g/L ürünler arasındaki doz farkı özellikle dikkat çekicidir.
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Elma | Elma içkurdu | SUNALPHA 5 EC | 10 ml/100 L su | 7 gün |
| Elma | Elma içkurdu | SUMIGOLD 20 EC | 5 ml/100 L su | 7 gün |
| Elma | Elma içkurdu | HEKALFA 20 EC | 5 ml/100 L su | 7 gün |
SUNALPHA 5 EC'nin güncel kaydında 50 g/L Esfenvalerate, 10 ml/100 L su ve 7 günlük hasat aralığı belirtilmektedir.
SUMIGOLD 20 EC ve HEKALFA 20 EC'nin güncel kayıtlarında ise 200 g/L Esfenvalerate, 5 ml/100 L su ve 7 günlük hasat aralığı bulunmaktadır.
Bu tablo Esfenvalerate ürünlerinde konsantrasyon + ürün ruhsatı + doz üçlüsünün birlikte değerlendirilmesinin neden önemli olduğunu çok iyi gösterir.
🍇 Bağda Esfenvalerate
Bağda Esfenvalerate'in dikkat çeken kullanım alanlarından biri:
Salkım güvesi (Lobesia botrana)
mücadelesidir.
Güncel BKÜ kayıtlarında 200 g/L Esfenvalerate içeren çeşitli ürünlerde:
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Bağ | Salkım güvesi | ZICOL 20 EC | 7,5 ml/100 L su | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | EFDAL ZENOTRİN 200 | 7,5 ml/100 L su | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | BESTGOL 20 EC | 7,5 ml/100 L su | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | SUMİGOLD 20 EC | 7,5 ml/100 L su | 14 gün |
Bu ürünlerin güncel BKÜ kayıtlarında 200 g/L Esfenvalerate ve 7,5 ml/100 L su dozu görülmektedir.
⚠️ Bağ yaprağı uyarısı
Bu kullanım alanında önemli bir uyarı bulunmaktadır:
Tüketim amaçlı bağ yaprağı hasadı yapılacak bağ alanlarında kullanılamaz.
Bu uyarı ZICOL 20 EC, EFDAL ZENOTRİN 200, BESTGOL 20 EC ve SUMİGOLD 20 EC kayıtlarında yer almaktadır.
Dolayısıyla üzüm üretimi ile bağ yaprağı üretimi aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
🌰 Fındıkta Esfenvalerate
Fındıkta Esfenvalerate'in önemli ruhsatlı kullanım alanlarından biri:
Fındık kurdu (Curculio nucum)
mücadelesidir.
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Fındık | Fındık kurdu | PLAGOLD 20 EC | 20 ml/da | 14 gün |
| Fındık | Fındık kurdu | KORUALPHA 200 EC | 20 ml/da | 14 gün |
PLAGOLD 20 EC'nin güncel BKÜ kaydında 200 g/L Esfenvalerate, 20 ml/da ve 14 günlük hasat aralığı belirtilmektedir.
KORUALPHA 200 EC için de 20 ml/da ve 14 günlük hasat aralığı kaydı bulunmaktadır.
Bu kullanım özellikle fındıkta erginlerin görülmeye başladığı dönemde mücadele programının doğru zamanlanmasını gerektirir.
🌽 Mısırda Esfenvalerate
Mısırda güncel ruhsatlı kullanım alanlarından biri:
Mısır kurdu (Ostrinia nubilalis)
mücadelesidir.
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Mısır | Mısır kurdu | MAJESTE 20 EC | 30 ml/da | 21 gün |
Güncel BKÜ kaydında Majeste 20 EC için 200 g/L Esfenvalerate, 30 ml/da larva dozu ve 15 gün arayla 3 uygulama bilgisi yer almaktadır. Hasat aralığı 21 gündür.
Burada uygulama sayısı ve aralığının da ürün ruhsatının bir parçası olduğu unutulmamalıdır.
🌱 Pamukta Esfenvalerate
Pamukta Esfenvalerate için önemli hedeflerden biri:
Yeşilkurt (Helicoverpa armigera)
mücadelesidir.
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Pamuk | Yeşilkurt | SUNORIM | 60 ml/da | 7 gün |
Güncel BKÜ kaydında SUNORIM 200 g/L Esfenvalerate içeriyor ve 60 ml/da larva dozunda, 7 günlük hasat aralığıyla kayıtlı. Ancak çok önemli bir bölgesel kısıtlama bulunuyor:
Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kullanılamaz.
Bu nedenle Türkiye genelinde tek bir doz bilgisi gibi sunulmamalıdır.
📋 Esfenvalerate Ruhsatlı Kullanım Alanları – Pratik Tablo
Üreticinin yazı içerisinde doğrudan bakabileceği özet tablo:
📊 Tablo
| 🌱 Bitki | 🐛 Hedef zararlı | 🧪 Ticari ürün | 💧 Doz | ⏱️ Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Elma | Elma içkurdu | SUNALPHA 5 EC | 10 ml/100 L | 7 gün |
| Elma | Elma içkurdu | SUMİGOLD 20 EC | 5 ml/100 L | 7 gün |
| Elma | Elma içkurdu | HEKALFA 20 EC | 5 ml/100 L | 7 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | ZICOL 20 EC | 7,5 ml/100 L | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | EFDAL ZENOTRİN 200 | 7,5 ml/100 L | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | BESTGOL 20 EC | 7,5 ml/100 L | 14 gün |
| Bağ | Salkım güvesi | SUMİGOLD 20 EC | 7,5 ml/100 L | 14 gün |
| Fındık | Fındık kurdu | PLAGOLD 20 EC | 20 ml/da | 14 gün |
| Fındık | Fındık kurdu | KORUALPHA 200 EC | 20 ml/da | 14 gün |
| Mısır | Mısır kurdu | MAJESTE 20 EC | 30 ml/da | 21 gün |
| Pamuk | Yeşilkurt | SUNORIM | 60 ml/da | 7 gün |
Not: Pamuk/SUNORIM kaydında Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu için kullanım yasağı vardır. Bağdaki ürünlerin ilgili kayıtlarında tüketim amaçlı bağ yaprağı hasadı yapılan alanlarda kullanılmaması uyarısı bulunmaktadır.
🔬 Aynı Aktif Maddeli Esfenvalerate Ürünleri Karşılaştırması
Esfenvalerate'de yalnızca ticari isim karşılaştırmak yeterli değildir. Konsantrasyon da mutlaka karşılaştırılmalıdır.
📊 Tablo
| Özellik | SUNALPHA 5 EC | KORU-ALPHA 5 EC | MEGATHRİN | PLAGOLD 20 EC |
|---|---|---|---|---|
| Aktif madde | Esfenvalerate | Esfenvalerate | Esfenvalerate | Esfenvalerate |
| Konsantrasyon | 50 g/L | 50 g/L | 200 g/L | 200 g/L |
| Formülasyon | EC | EC | EC | EC |
| IRAC | 3A | 3A | 3A | 3A |
| Ruhsat durumu | Geçerli | Geçerli | Geçerli | Geçerli |
| Ruhsat sahibi | Safa Tarım | Koruma | UPL | — |
SUNALPHA 5 EC'nin güncel ruhsatı 50 g/L Esfenvalerate ve 2031'e kadar geçerlidir. KORU-ALPHA 5 EC'nin ruhsatı 2033'e kadar geçerlidir. MEGATHRİN 200 g/L, PLAGOLD 20 EC ise 200 g/L Esfenvalerate içeren ürünlerdir.
🧬 Esfenvalerate Hangi IRAC Grubundadır?
IRAC Grup 3A – Piretroitler / Piretroitler
Esfenvalerate'in temel etki mekanizması:
Sodyum kanal modülasyonu
olarak sınıflandırılır.
🔄 Esfenvalerate ile Aynı IRAC Grubundaki Aktif Maddeler
| Aktif madde | IRAC grubu | Kimyasal grup |
|---|---|---|
| Esfenvalerate | 3A | Piretroit |
| Cypermethrin | 3A | Piretroit |
| Alpha-cypermethrin | 3A | Piretroit |
| Deltamethrin | 3A | Piretroit |
| Lambda-cyhalothrin | 3A | Piretroit |
| Bifenthrin | 3A | Piretroit |
| Cyfluthrin | 3A | Piretroit |
| Fenvalerate | 3A | Piretroit |
| Permethrin | 3A | Piretroit |
| Etofenprox | 3A | Piretroit |
IRAC'ın güncel sınıflandırmasında Esfenvalerate, bu aktif maddelerle birlikte 3A grubunda yer almaktadır.
🛡️ Esfenvalerate ve Direnç Yönetimi
Burada daha önce hazırladığımız Cypermethrin, Deltamethrin ve Lambda-cyhalothrin yazılarındaki önemli nokta aynen geçerlidir.
Örneğin:
Esfenvalerate → Cypermethrin → Deltamethrin → Lambda-cyhalothrin
şeklinde aktif madde değiştirildiğinde ticari ürün değişmiş olur.
Fakat:
3A → 3A → 3A → 3A
şeklinde ilerlenir.
Yani bu, gerçek anlamda farklı bir IRAC grubuna rotasyon değildir.
IRAC, aynı etki mekanizmasına sahip insektisitlerin direnç yönetiminde aynı grup altında değerlendirilmesini önerir.
Bu nedenle direnç yönetiminde yalnızca:
“Bu sefer farklı bir piretroit kullandım.”
demek yeterli değildir.
🐝 Arılar ve Faydalı Organizmalar
Esfenvalerate bir piretroit olduğu için uygulamada hedef dışı organizmalar da dikkate alınmalıdır.
Özellikle:
- Bal arıları
- Yabani arılar
- Predatör böcekler
- Parazitoitler
- Faydalı akarlar
mücadele programında göz önünde bulundurulmalıdır.
Özellikle çiçeklenme dönemlerinde ve arıların aktif olduğu zamanlarda ürün etiketindeki uyarılar dikkate alınmalıdır.
Gereksiz ve takvim esaslı uygulamalar yerine zararlı yoğunluğu ve ekonomik zarar düzeyi dikkate alınmalıdır.
🌡️ Sıcaklık ve Uygulama Koşulları
Esfenvalerate uygulamalarında doğru uygulama zamanı önemlidir.
Dikkate alınması gerekenler:
- yüksek sıcaklık,
- kuvvetli rüzgâr,
- yağış ihtimali,
- bitkinin gelişme dönemi,
- zararlının gelişme dönemi,
- çiçeklenme durumu,
- faydalı organizmaların aktivitesi.
Özellikle yüksek sıcaklık altında gelişigüzel uygulama yapılması yerine ürün etiketindeki uygulama koşulları esas alınmalıdır.
🌧️ Yağmurdan Önce Esfenvalerate Kullanılır mı?
Esfenvalerate için bütün ticari ürünlere uygulanabilecek tek bir “yağmurdan önce şu kadar saat” kuralı vermek doğru değildir.
Ürünün:
- formülasyonu,
- uygulama şekli,
- bitki yüzeyi,
- yağışın şiddeti,
- uygulama ile yağış arasındaki süre
sonucu etkileyebilir.
Bu nedenle yağış ihtimali bulunan dönemlerde ilgili ticari ürünün etiket talimatı esas alınmalıdır.
🧪 Esfenvalerate Başka İlaçlarla Karıştırılır mı?
Esfenvalerate içeren ürünlerin tamamının her bitki koruma ürünüyle güvenli şekilde karıştırılabileceği düşünülmemelidir.
Karışım yapılmadan önce:
- ürün etiketleri,
- üretici tavsiyeleri,
- formülasyonlar,
- fiziksel uyumluluk,
- bitki hassasiyeti
kontrol edilmelidir.
Özellikle çok sayıda EC ürününün aynı depoda karıştırılması gelişigüzel yapılmamalıdır.
⏱️ Esfenvalerate'de Hasat Aralığı
Esfenvalerate için tek bir genel hasat aralığı bulunmaz.
Örneğin güncel kayıtlarda:
- Elma içkurdu → 7 gün
- Salkım güvesi → 14 gün
- Fındık kurdu → 14 gün
- Mısır kurdu → 21 gün
- Pamuk yeşilkurtu → 7 gün
gibi farklı değerler görülmektedir.
Bu nedenle:
“Esfenvalerate'in bekleme süresi 14 gündür.”
şeklinde genel bir bilgi verilmesi doğru değildir.
Doğru ifade:
Hasat aralığı ticari ürün + bitki + hedef zararlı kombinasyonuna göre belirlenir.
🚜 Esfenvalerate Kullanırken En Sık Yapılan Hatalar
❌ 50 g/L ile 200 g/L ürünü aynı dozda kullanmak
Yanlış.
Konsantrasyonlar dört kat farklıdır.
❌ “Esfenvalerate ruhsatlıysa bütün ürünler kullanılabilir” demek
Yanlış.
Ruhsat ticari ürün ve kullanım kombinasyonuna göre değerlendirilmelidir.
❌ Esfenvalerate → Cypermethrin değişimini tam IRAC rotasyonu sanmak
Yanlış.
İkisi de 3A grubundadır.
❌ Bağ yaprağı uyarısını gözden kaçırmak
Salkım güvesi için ruhsatlı bazı 200 g/L ürünlerde tüketim amaçlı bağ yaprağı hasadı yapılacak alanlarda kullanım yasaktır.
❌ Bölgesel kısıtlamayı dikkate almamak
Örneğin SUNORIM'in pamuk/yeşilkurt kaydında Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da kullanım yasağı bulunmaktadır.
❌ Eski internet dozlarını kullanmak
BKÜ ruhsatları değişebilir.
Bu nedenle eski katalog veya forum bilgilerinden önce güncel BKÜ kaydı kontrol edilmelidir.
🧠 Esfenvalerate Kullanımında En Doğru Yaklaşım
Doğru uygulama:
Zararlıyı teşhis et
↓
Bitkiyi belirle
↓
Ticari ürünü belirle
↓
Konsantrasyonu kontrol et
↓
Güncel BKÜ ruhsatını kontrol et
↓
Dozu kontrol et
↓
Zararlının gelişme dönemini belirle
↓
Hasat aralığını kontrol et
↓
Bölgesel ve özel uyarıları kontrol et
↓
IRAC rotasyonunu planla
şeklinde ilerlemelidir.
❓ Esfenvalerate Hakkında Sık Sorulan Sorular
Esfenvalerate nedir?
Hangi IRAC grubundadır?
Nasıl etki eder?
50 g/L Esfenvalerate var mı?
200 g/L Esfenvalerate var mı?
50 g/L ve 200 g/L ürün aynı dozda kullanılır mı?
Elmada kullanılır mı?
Bağda kullanılır mı?
Fındıkta kullanılır mı?
Mısırda kullanılır mı?
Pamukta kullanılır mı?
Cypermethrin ile aynı mıdır?
Lambda-cyhalothrin ile aynı mıdır?
Deltamethrin ile aynı mıdır?
Fenvalerate ile aynı mıdır?
Esfenvalerate'in tek bir genel dozu var mı?
Genel hasat aralığı kaç gündür?
Bağ yaprağı üretiminde kullanılabilir mi?
Esfenvalerate ile Cypermethrin dönüşümlü kullanılabilir mi?
⚠️ Önemli Uyarı
Bu yazıdaki dozlar Esfenvalerate'in genel dozları değildir.
Her doz:
ticari ürün + bitki + hedef zararlı
kombinasyonuna aittir.
Uygulamadan önce güncel:
- BKÜ ruhsatı,
- ürün etiketi,
- aktif madde konsantrasyonu,
- formülasyon,
- doz,
- uygulama dönemi,
- uygulama sayısı,
- hasat aralığı,
- bölgesel kısıtlamalar,
- özel uyarılar
mutlaka kontrol edilmelidir.
Özellikle 50 g/L Esfenvalerate ile 200 g/L Esfenvalerate ürünlerinin dozları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Aynı aktif maddeyi taşıyan iki ticari ürünün ruhsatlı kullanım alanlarının da otomatik olarak aynı olduğu kabul edilmemelidir.
Hazırlayan
Mesut Kılınç
Ziraat Mühendisi · Meyve Çeşitleri Uzmanı
Çukurova Üniversitesi Ziraat Mühendisliği mezunu. Meyve çeşitleri ve yetiştiriciliğinde 18 yıllık saha deneyimi.
Uzman profili →Okumaya Devam Edin



