Kurşuni Küf Hastalığı ve Mücadelesi

Kurşuni küf, tarımsal üretimde çok sayıda meyve, sebze, bağ, süs bitkisi ve hasat sonrası üründe görülebilen önemli fungal hastalıklardan biridir.

Hastalığın temel etmeni çoğunlukla Botrytis cinerea'dır.

Kurşuni küf özellikle:

• yüksek nem,
• uzun süreli yaprak ve meyve ıslaklığı,
• yetersiz hava hareketi,
• yaralanmış bitki dokuları,
• sık bitki örtüsü,
• yoğun sera koşulları,
• çiçek ve genç meyve dönemleri,
• hasat sırasında oluşan yaralar,
• uygun olmayan depolama koşulları

ile yakından ilişkilidir.

Hastalık yalnızca tarlada veya serada problem oluşturmaz. Özellikle çilek, üzüm ve diğer yumuşak meyvelerde hasat sonrası ve taşıma sırasında da hızla gelişebilir.

Bu nedenle kurşuni küf mücadelesi:

üretim alanı + hasat + taşıma + depolama

zincirinin tamamında değerlendirilmelidir.

---

🔬 Kurşuni Küfün Etmeni

Kurşuni küf hastalığının en önemli etmeni:

Botrytis cinerea

'dır.

Botrytis çok geniş bir konukçu dizisine sahiptir.

Türkiye'deki teknik talimatlarda etmenin başta çilek ve asma olmak üzere çok sayıda meyve ve sebzenin yanı sıra süs bitkileri ve farklı bitki gruplarında hastalık oluşturabildiği belirtilmektedir.

Bu geniş konukçu yapısı nedeniyle hastalık etmeninin bahçe, sera, bitki artıkları ve üretim alanı çevresinde sürekli bulunabilmesi önemli bir problemdir.

---

🌧️ Kurşuni Küf Hangi Koşullarda Gelişir?

Kurşuni küf özellikle serin, nemli ve havasız koşullarda hızlı gelişebilir.

Hastalık açısından risk oluşturan koşullar:

• Yüksek orantılı nem,
• Yaprakların uzun süre ıslak kalması,
• Çiğ oluşumu,
• Sık dikim,
• Yetersiz havalandırma,
• Sera içinde yoğun nem,
• Çiçek ve taç yaprakların uzun süre nemli kalması,
• Yaralanmış dokular,
• Yaşlanmış veya ölmüş bitki dokuları,
• Hastalıklı bitki artıklarının ortamda bırakılmasıdır.

Teknik talimatlarda bazı kurşuni küf sistemlerinde yaklaşık %90–95 nem ve 20–25°C koşullarının hastalık gelişimini desteklediği; süs bitkilerinde ise %95 nem ve 17–23°C aralığının uygun koşullar arasında olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle kurşuni küf sadece sıcaklıkla açıklanamaz.

Sıcaklık + nem + yüzey ıslaklığı + hava hareketi + hassas doku

birlikte değerlendirilmelidir.

---

🌫️ Seralarda Kurşuni Küf Neden Çok Görülür?

Kurşuni küf sera yetiştiriciliğinde özellikle önemlidir.

Çünkü sera içerisinde:

• Nem daha uzun süre yüksek kalabilir.
• Gece yapraklarda yoğuşma oluşabilir.
• Bitkiler birbirine çok yakın olabilir.
• Hava hareketi yetersiz kalabilir.
• Budama ve yaprak temizliği yetersiz olabilir.
• Hastalıklı çiçek ve yapraklar bitki üzerinde kalabilir.

Bu nedenle özellikle gece saatlerinde seranın nem yönetimi önemlidir.

Amaç sadece sıcaklığı artırmak değildir.

Yoğuşmayı önlemek ve bitki yüzeyinin mümkün olduğunca hızlı kurumasını sağlamak temel hedeflerden biridir.

---

🍂 Kurşuni Küf Bitkiye Nasıl Girer?

Botrytis özellikle zayıflamış veya yaralanmış dokulardan kolaylıkla gelişebilir.

Enfeksiyon için önemli giriş noktaları:

• Çiçek dokuları,
• Yaralanmış yapraklar,
• Kırılmış sürgünler,
• Hasat yaraları,
• Budama yaraları,
• Çatlamış meyveler,
• Böcek veya dolu nedeniyle zarar görmüş dokular,
• Yaşlanmış bitki organlarıdır.

Bu nedenle mekanik zararların azaltılması da hastalık yönetiminin bir parçasıdır.

---

👀 Kurşuni Küf Belirtileri

Kurşuni küf belirtileri bitkiye göre değişmekle birlikte tipik olarak:

sulu görünümlü leke → kahverengileşme → yumuşama → gri-kurşuni sporlanma → çürüme

şeklinde ilerleyebilir.

İleri dönemde hastalıklı yüzey üzerinde karakteristik gri-kurşuni renkli spor kitlesi görülür.

---

🍓 Çilekte Kurşuni Küf

Çilek, kurşuni küf açısından ekonomik olarak en önemli ürünlerden biridir.

Hastalık özellikle:

• Çiçeklerde,
• Yeşil meyvelerde,
• Olgunlaşan meyvelerde,
• Hasat sonrası meyvelerde

görülebilir.

Özellikle olgunlaşmaya başlayan meyvelerde küçük bir enfeksiyon kısa sürede büyük bir çürüklüğe dönüşebilir.

Bu nedenle çilekte kurşuni küf sadece tarla hastalığı değil, aynı zamanda hasat sonrası kalite problemidir.

---

🍓 Çilekte Kurşuni Küf Belirtileri

Başlangıçta meyve üzerinde:

• Su emmiş görünüm,
• Yumuşama,
• Kahverengileşme

görülebilir.

Daha sonra yüzeyde gri renkli yoğun sporlanma oluşur.

Enfekte bir meyve komşu meyvelere de hastalığın yayılmasına neden olabilir.

Bu nedenle özellikle sıkışık ve birbirine temas eden meyveler risklidir.

---

🍓 Çilekte Kurşuni Küf İçin Ruhsatlı Ürünlerden Örnekler

Güncel BKÜ kayıtlarında çilekte kurşuni küfe karşı farklı etki mekanizmalarına sahip ürünler bulunmaktadır.

📊 Tablo

Ticari ürün	Aktif madde	Formülasyon	Doz	PHI
EFDAL FENDOOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	SC	100 ml/100 L	3 gün
CALDOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	SC	100 ml/100 L	3 gün
SİGNUM WG	Boscalid %26,7 + Pyraclostrobin %6,7	WG	150 g/100 L	3 gün
LUNA TRANQUİLİTY SC 500	Pyrimethanil 375 g/L + Fluopyram 125 g/L	SC	100 ml/da	3 gün
FOLPAN 80 WG	Folpet %80	WG	125 g/100 L	7 gün
SERIFEL	Bacillus amyloliquefaciens MBI 600	WP	50 g/da	Kayıtta PHI belirtilmemiş

Bu kayıtlar çilekte kurşuni küf için farklı etki mekanizmalarının bulunduğunu göstermektedir.

Burada önemli olan nokta, aynı aktif maddeyi taşıyan farklı ticari ürünlerin gerçek bir rotasyon oluşturmamasıdır.

---

🍇 Bağda Kurşuni Küf

Bağda kurşuni küf özellikle salkım ve tanelerde önemli ekonomik zarara neden olabilir.

Hastalık:

• Çiçeklerde,
• Salkım saplarında,
• Tanelerde,
• Olgunlaşan üzümlerde

gelişebilir.

Özellikle sık salkım yapısına sahip çeşitlerde ve yağışlı/nemli dönemlerde hastalık riski artabilir.

---

🍇 Bağda Kurşuni Küf İçin Kritik Dönemler

Bağda özellikle:

• Çiçeklenme,
• Tane tutumu,
• Tanelerin birbirine yaklaşmaya başladığı dönem,
• Olgunlaşma,
• Hasada yakın dönem

dikkatle takip edilmelidir.

Salkımın sıkışmasıyla birlikte salkım içerisinde hava hareketi azalabilir.

Bu durum hastalık için uygun mikroklima oluşturabilir.

---

🍇 Bağda Kurşuni Küf İçin Ruhsatlı Ürün Örnekleri

Güncel BKÜ kayıtlarında bağda kurşuni küf için çok sayıda ürün bulunmaktadır.

📊 Tablo

Ticari ürün	Aktif madde	Formülasyon	Doz	PHI
SWITCH 62.5 WG	Cyprodinil %37,5 + Fludioxonil %25	WG	50 g/100 L	7 gün
FİLYOS	Cyprodinil %37,5 + Fludioxonil %25	WG	50 g/100 L	7 gün
CHORUS 50 WG	Cyprodinil %50	WG	50 g/100 L	7 gün
WORDEN 300 EC	Cyprodinil 300 g/L	EC	100 ml/100 L	7 gün
VADOR 500 SC	Fenhexamid 500 g/L	SC	100 ml/100 L	7 gün
CICERON	Cyprodinil 150 g/L + Fludioxonil 100 g/L	SC	125 ml/100 L	3 gün
KANOLİT 50 WG	Boscalid %50	WG	120 g/100 L	14 gün
TELDOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	SC	100 ml/100 L	7 gün
FOLPAN 80 WG	Folpet %80	WG	125 g/100 L	7 gün

Güncel kayıtlar ayrıca bağ yaprağı hasadı konusunda bazı ürünlerde açık uyarılar içermektedir. Örneğin SWITCH, FİLYOS, CHORUS, VADOR, CICERON ve diğer bazı kayıtlar tüketim amaçlı bağ yaprağı hasadı yapılan alanlarda kullanılamaz uyarısı taşımaktadır.

Bu ayrıntı özellikle Mersin ve diğer bölgelerde bağ yaprağının ayrıca değerlendirildiği üretim sistemlerinde göz ardı edilmemelidir.

---

🍇 Bağda Salkım Yapısı Neden Önemlidir?

Kurşuni küf açısından sadece fungisit seçimi değil, salkımın fiziksel yapısı da önemlidir.

Çok sık salkımlarda:

• Hava hareketi azalır.
• Nem daha uzun süre kalabilir.
• İç kısımdaki taneler daha geç kurur.
• Çatlayan veya yaralanan taneler hastalık için giriş noktası oluşturabilir.

Bu nedenle bağda:

çeşit + salkım yapısı + taç yönetimi + sulama + azot yönetimi + hastalık takibi

birlikte değerlendirilmelidir.

---

🍅 Domateste Kurşuni Küf

Domateste kurşuni küf özellikle sera yetiştiriciliğinde önemlidir.

Hastalık:

• Yapraklarda,
• Gövdede,
• Yaprak saplarında,
• Çiçeklerde,
• Meyvelerde

görülebilir.

Özellikle budama veya yaprak alma sırasında oluşan yaralar enfeksiyon için uygun giriş noktaları oluşturabilir.

---

🍅 Domateste Kurşuni Küf Belirtileri

Gövde üzerinde kahverengi veya gri lezyonlar oluşabilir.

Meyvelerde:

• Yumuşak çürüklük,
• Kahverengileşme,
• Genişleyen leke,
• Gri sporlanma

görülebilir.

Sera neminin yüksek olduğu dönemlerde hastalık çok hızlı ilerleyebilir.

---

🍅 Domateste Ruhsatlı Kurşuni Küf Ürünleri

Güncel BKÜ kayıtlarında domates ve özellikle sera domatesinde çok sayıda seçenek bulunmaktadır.

📊 Tablo

Ticari ürün	Aktif madde	Doz	PHI
BELLUM	Boscalid %26,7 + Pyraclostrobin %6,7	150 g/100 L	3 gün
ENSTAR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	100 ml/100 L	7 gün
CALDOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	100 ml/100 L	7 gün
EFDAL FENDOOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	100 ml/100 L	7 gün
TELDOR SC 500	Fenhexamid 500 g/L	100 ml/100 L	7 gün
LUNA TRANQUİLİTY SC 500	Pyrimethanil 375 g/L + Fluopyram 125 g/L	75 ml/100 L	3 gün
MYTHANİL SC	Pyrimethanil 300 g/L	125 ml/100 L	3 gün
PYRİMAX	Pyrimethanil 300 g/L	125 ml/100 L	3 gün
AGN-CAPTAN 50 WP	Captan %50	250 g/100 L	14 gün
NANDO 500 SC	Fluazinam 500 g/L	75 ml/100 L	7 gün

Güncel kayıtlar bu ürünlerin ilgili domates kullanım tavsiyelerini göstermektedir.

Bu tablo özellikle önemli çünkü domateste kurşuni küf için fenhexamid, pyrimethanil, boscalid + pyraclostrobin, fluopyram kombinasyonları, captan ve fluazinam gibi birbirinden farklı seçenekler bulunuyor.

---

🌶️ Biberde Kurşuni Küf

Biberde özellikle sera koşullarında kurşuni küf görülebilir.

Hastalık:

• Çiçeklerde,
• Yapraklarda,
• Sürgünlerde,
• Meyvelerde

gelişebilir.

Biberde özellikle meyve üzerinde oluşan yaralar ve yüksek nem hastalık riskini artırabilir.

---

🌶️ Biberde Kurşuni Küf İçin Ürün Örnekleri

Güncel kayıtlar biber serasında farklı etki mekanizmalarına sahip seçenekler olduğunu göstermektedir.

📊 Tablo

Ticari ürün	Aktif madde	Doz	PHI
BELLKUTE 40 WP	Iminoctadine tris (albesilate) %40	75 g/100 L	3 gün
SKYPE 62.5 WG	Cyprodinil %37,5 + Fludioxonil %25	60 g/100 L	7 gün
SORİA WG	Boscalid %26,7 + Pyraclostrobin %6,7	150 g/100 L	3 gün
LUNA TRANQUİLİTY SC 500	Pyrimethanil 375 g/L + Fluopyram 125 g/L	75 ml/100 L	3 gün
DARKEVEN SC	Fenhexamid 500 g/L	100 ml/100 L	1 gün
MİLİS 30 SC	Pyrimethanil 300 g/L	125 ml/100 L	3 gün
THEORY	Cyprodinil 150 g/L + Fludioxonil 100 g/L	150 ml/100 L	7 gün

Burada da aynı aktif maddeyi taşıyan farklı ticari ürünleri peş peşe kullanmak gerçek bir rotasyon oluşturmaz.

---

🍓 Çilek, 🍅 Domates ve 🌶️ Biber Neden Kurşuni Küfe Hassastır?

Bu üç üründe ortak bazı özellikler bulunur:

• Sık bitki örtüsü,
• Çiçeklenme dönemlerinin uzun sürmesi,
• Yüksek nem,
• Sera veya örtü altı üretim,
• Meyvelerin birbirine yakın olması,
• Hasat sırasında mekanik zarar,
• Bitki yüzeyinde uzun süreli nem.

Ancak mücadele programları aynı değildir.

Ruhsat bitki bazında kontrol edilmelidir.

---

🌸 Süs Bitkilerinde Kurşuni Küf

Kurşuni küf süs bitkilerinde de önemli bir hastalıktır.

Özellikle:

• Karanfil,
• Gül,
• Krizantem,
• Sardunya,
• Aslanağzı,
• Şakayık,
• Ortanca

gibi bitkilerde sorun oluşturabilir.

Süs bitkilerinde çiçek kalitesindeki küçük bir bozulma bile ticari değeri ciddi biçimde düşürebilir.

Teknik talimatlarda Botrytis'in çiçek yanıklığı, sürgün/gövde çürüklüğü, yaprak yanıklığı ve fide yanıklığı gibi farklı belirtiler oluşturabileceği belirtilmektedir.

---

🌹 Karanfilde Kurşuni Küf

Karanfilde hastalık özellikle çiçeklerde önemlidir.

İlk belirtiler:

• Taç yapraklarda kahverengileşme,
• Yumuşama,
• Su emmiş görünüm

şeklinde başlayabilir.

Yüksek nem devam ettiğinde gri-kahverengi küf tabakası gelişir.

Teknik talimatlarda %90–95 nem ve 20–25°C civarındaki koşulların hastalık gelişimini desteklediği belirtilmektedir.

Bu nedenle sera havalandırması burada da temel mücadele araçlarından biridir.

---

🥬 Sebzelerde Kurşuni Küf

Kurşuni küf çok sayıda sebzede görülebilir.

Özellikle:

• Domates,
• Biber,
• Hıyar,
• Marul,
• Fasulye,
• Kabakgiller,
• Diğer hassas sebzeler

risk altında olabilir.

Ancak hastalığın görülmesi, her sebzede aynı aktif maddenin ruhsatlı olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle sebze türü + yetiştirme şekli + hastalık + ürün ruhsatı birlikte değerlendirilmelidir.

---

🍏 Meyvelerde Kurşuni Küf

Kurşuni küf yalnızca sebzelerde değil, çok sayıda meyvede de önemlidir.

Özellikle:

• Çilek,
• Üzüm,
• Yaban mersini,
• Ahududu,
• Böğürtlen,
• Bazı sert çekirdekli meyveler,
• Hasat sonrası meyveler

açısından önem taşıyabilir.

Yumuşak meyvelerde hasat sonrası gelişim özellikle büyük ekonomik kayıplara neden olabilir.

---

🫐 Yaban Mersininde Kurşuni Küf

Yaban mersininde güncel BKÜ kayıtlarında kurşuni küf için farklı seçenekler bulunmaktadır.

Örneğin:

KORFENDOR 500 SC

→ Fenhexamid 500 g/L
→ 100 ml/100 L
→ 3 gün PHI

kaydına sahiptir.

Ayrıca:

BEVEREN

→ Cyprodinil 150 g/L + Fludioxonil 100 g/L
→ 150 ml/100 L
→ 7 gün PHI

olarak kayıtlıdır.

Biyolojik seçeneklerden FUNGISEI, Bacillus subtilis içeriğiyle 400 ml/100 L kullanım kaydına sahiptir.

TİMOREX GOLD ise tea tree oil içeren alternatiflerden biridir.

Bu örnekler kurşuni küf mücadelesinde biyolojik ve bitki kaynaklı seçeneklerin de bulunabildiğini göstermektedir.

---

📦 Hasat Sonrası Kurşuni Küf

Kurşuni küfün en önemli özelliklerinden biri, hastalığın tarlada başlayıp hasat sonrasında da devam edebilmesidir.

Özellikle meyvelerde:

hasat → taşıma → paketleme → depolama

zinciri boyunca hastalık gelişebilir.

Hasat sırasında meydana gelen küçük yaralar Botrytis için giriş noktası oluşturabilir.

Bu nedenle hasat personelinin meyveleri:

• Ezmemesi,
• Düşürmemesi,
• Sıkıştırmaması,
• Gereksiz yere yaralamaması

önemlidir.

---

🍎 Elmada Depolama Döneminde Kurşuni Küf

Elmada kurşuni küf, diğer depo hastalıklarıyla birlikte değerlendirilir.

Hasat öncesi veya hasat sırasında oluşan yaralar, depolama sırasında Botrytis'in gelişmesine fırsat verebilir.

Teknik talimatlarda elma depo hastalıkları içerisinde Botrytis cinerea da sayılmakta ve özellikle hasat sırasında oluşan yaralanmaların hastalığın depoya taşınmasında önemli olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle kurşuni küfle mücadele yalnızca bahçedeki ilaçlamadan ibaret değildir.

---

🧪 Kurşuni Küfte Önemli Aktif Maddeler

Güncel BKÜ kurşuni küf veri tabanında çok sayıda aktif madde bulunmaktadır.

Aktif madde havuzu Bakanlığın kurşuni küf veri tabanında bu şekilde geniş olarak listelenmektedir.

---

🧬 FRAC 7 – SDHI Grubu

Kurşuni küf yönetiminde bazı SDHI aktif maddeleri kullanılmaktadır.

Önemli örnekler:

• Boscalid,
• Fluopyram,
• Penthiopyrad.

Bu grupta direnç yönetimi önemlidir.

Örneğin:

Boscalid → başka Boscalid ürünü

değişimi gerçek FRAC rotasyonu değildir.

Aynı şekilde fluopyram içeren iki farklı ticari ürün arasında geçiş yapmak da SDHI grubundan çıkıldığı anlamına gelmez.

---

🧬 FRAC 9 – Cyprodinil ve Pyrimethanil

Kurşuni küfte önemli gruplardan biri anilinopyrimidinlerdir.

Özellikle:

• Cyprodinil,
• Pyrimethanil

önemlidir.

Bağdaki CHORUS 50 WG ve çeşitli cyprodinil + fludioxonil kombinasyonları bu grubun önemli örnekleridir.

Ancak:

Cyprodinil → Pyrimethanil

değişiminin otomatik olarak tamamen bağımsız bir rotasyon olarak değerlendirilmesi doğru değildir; direnç yönetiminde etki mekanizmaları ve FRAC tavsiyeleri birlikte değerlendirilmelidir.

---

🧬 FRAC 12 – Fludioxonil

Fludioxonil özellikle Botrytis programlarında önemli aktif maddelerden biridir.

Cyprodinil + fludioxonil kombinasyonları kurşuni küf ruhsatlarında yaygın şekilde karşımıza çıkmaktadır.

Örneğin bağda:

Cyprodinil %37,5 + Fludioxonil %25

içeren ürünler 50 g/100 L dozunda ve 7 gün PHI ile kayıtlıdır.

---

🧬 FRAC 17 – Fenhexamid

Fenhexamid kurşuni küf yönetiminde özel öneme sahip aktif maddelerden biridir.

Türkiye'deki güncel kayıtlarda:

• Bağ,
• Çilek,
• Domates,
• Biber,
• Yaban mersini

gibi ürünlerde farklı kullanım kayıtları bulunmaktadır.

Fenhexamid içeren farklı ticari ürünler aynı aktif maddeyi taşıdıkları için ürün isimleri üzerinden değil, aktif madde ve FRAC üzerinden değerlendirilmelidir.

---

🧬 FRAC 11 – QoI Grubu

Kurşuni küf programlarında bazı QoI aktif maddeleri de bulunur.

Örneğin:

• Azoxystrobin,
• Pyraclostrobin.

Boscalid + Pyraclostrobin kombinasyonları bazı ürünlerde kurşuni küfe karşı ruhsatlıdır.

Örneğin çilekte SİGNUM WG:

Boscalid %26,7 + Pyraclostrobin %6,7

içeriğiyle 150 g/100 L ve 3 gün PHI kaydına sahiptir.

---

🧬 Çok Noktalı Etkili Aktif Maddeler

Kurşuni küf programında:

• Captan,
• Folpet

gibi çok noktalı etki gösteren aktif maddeler de bulunabilir.

Örneğin bağda:

FOLPAN 80 WG → %80 Folpet → 125 g/100 L → 7 gün PHI

kaydına sahiptir.

Domateste ise %50 captan içeren AGN-CAPTAN 50 WP için 250 g/100 L ve 14 gün PHI kaydı bulunmaktadır.

---

🔄 Kurşuni Küfte Direnç Yönetimi

Botrytis cinerea'nın en önemli problemlerinden biri fungisitlere karşı direnç geliştirebilmesidir.

Bu nedenle aynı aktif maddeyi:

• Aynı sezonda gereğinden fazla tekrarlamak,
• Farklı ticari isimlerle aynı aktif maddeyi kullanmak,
• Aynı FRAC grubunu arka arkaya kullanmak,
• Gereksiz düşük doz kullanmak,
• Hastalık çok ilerledikten sonra sürekli aynı ürünle müdahale etmek

direnç riskini artırabilir.

---

🔄 Marka Değiştirmek Rotasyon Değildir

Örneğin:

Ürün A → Fenhexamid

ardından:

Ürün B → Fenhexamid

kullanılması marka değişikliğidir.

Fakat aktif madde değişmemiştir.

Aynı şekilde:

Cyprodinil içeren ürün → başka Cyprodinil ürünü

de gerçek aktif madde rotasyonu değildir.

Bu nedenle üretici:

ticari isim → aktif madde → FRAC

sırasını kontrol etmelidir.

---

🌬️ Kurşuni Küfte Kültürel Mücadele

Kurşuni küf yönetiminin temelini kültürel önlemler oluşturur.

Sera havalandırması

Özellikle gece oluşan yoğuşma önlenmelidir.

Sık dikimden kaçınma

Bitkiler arasında hava hareketi sağlanmalıdır.

Hastalıklı dokuların uzaklaştırılması

Enfekte meyve, çiçek ve yapraklar üretim alanında bırakılmamalıdır.

Budama yaralarının yönetimi

Gereksiz büyük yaralar oluşturulmamalıdır.

Hasat sırasında dikkat

Meyveler ezilmemeli ve yaralanmamalıdır.

Aşırı azottan kaçınma

Aşırı vegetatif gelişim yoğun bitki örtüsü oluşturabilir.

Dengeli sulama

Gereksiz yüksek nem oluşturulmamalıdır.

---

💧 Sulama ve Kurşuni Küf

Kurşuni küfte özellikle seralarda sulama yönetimi önemlidir.

Aşırı sulama:

• Nem yükünü artırabilir.
• Kuruma süresini uzatabilir.
• Yoğuşma riskini artırabilir.

Bu nedenle sulama programı bitkinin su ihtiyacına göre düzenlenmeli, özellikle gece saatlerinde gereksiz nem yükü oluşturulmamalıdır.

---

🌱 Gübreleme ve Kurşuni Küf

Dengeli bitki besleme hastalık yönetiminin parçasıdır.

Aşırı azot:

• Fazla sürgün,
• Yoğun yaprak,
• Yumuşak doku,
• Sık taç

oluşumuna neden olabilir.

Bu nedenle gübreleme yalnızca verimi artırma amacıyla değil, bitkinin dengeli gelişimi açısından da planlanmalıdır.

---

✂️ Budama ve Yaprak Yönetimi

Özellikle sera domatesi, biber ve bağ gibi sistemlerde:

• Gereksiz yaprak yoğunluğu,
• Hastalıklı yapraklar,
• Yaşlanmış bitki dokuları

kurşuni küf açısından önemlidir.

Ancak aşırı yaprak alma da bitkiyi strese sokabilir.

Amaç:

hava hareketi + yeterli ışık + dengeli bitki gelişimi

sağlamaktır.

---

🍓 Hasat Sırasında Kurşuni Küf Yönetimi

Çilek ve diğer yumuşak meyvelerde hasat yönetimi çok önemlidir.

Meyveler:

• Ezilmemeli,
• Keskin darbeler almamalı,
• Fazla sıkıştırılmamalı,
• Hasarlı meyveler sağlamlardan ayrılmalı,
• Hasat kapları temiz tutulmalı,
• Hastalıklı meyveler tekrar üretim alanına bırakılmamalıdır.

Çünkü küçük bir mekanik yara bile Botrytis için uygun giriş noktası oluşturabilir.

---

📦 Depolama ve Soğuk Zincir

Hasat sonrası kurşuni küf yönetiminde:

hızlı soğutma + uygun sıcaklık + yüksek hijyen + mekanik zararın azaltılması

çok önemlidir.

Ancak soğuk zincir hastalığı sihirli biçimde ortadan kaldırmaz.

Hasat sırasında enfekte olmuş bir meyve uygun olmayan koşullarda depolanırsa hastalık diğer meyvelere de yayılabilir.

---

🧪 Biyolojik Mücadele Seçenekleri

Kurşuni küf için yalnızca kimyasal fungisitler bulunmaz.

Güncel BKÜ kayıtlarında:

• Bacillus amyloliquefaciens,
• Bacillus subtilis,
• Pythium oligandrum,
• Trichoderma harzianum,
• Reynoutria spp.,
• Tea tree oil

gibi biyolojik veya bitki kaynaklı seçenekler de yer almaktadır.

Örneğin çilekte SERIFEL, Bacillus amyloliquefaciens MBI 600 içeren biyolojik seçeneklerden biridir.

Yaban mersininde ise Bacillus subtilis ve tea tree oil içeren ürünler güncel kullanım kayıtlarında görülmektedir.

---

⚠️ Kurşuni Küf Mücadelesinde En Sık Yapılan Hatalar

Hastalık ortaya çıktıktan sonra çok geç müdahale etmek

Kurşuni küf uygun koşullarda hızlı ilerleyebilir.

Aynı aktif maddeyi farklı marka isimleriyle kullanmak

Bu gerçek rotasyon değildir.

Sera nemini yönetmemek

Fungisit uygulanırken sera içindeki yüksek nem devam ediyorsa hastalık baskısı tekrar oluşabilir.

Hastalıklı meyveleri üretim alanında bırakmak

Bunlar spor kaynağı olabilir.

Hasatta meyveleri yaralamak

Hasat yaraları enfeksiyon için önemli giriş noktalarıdır.

Gereğinden fazla azot kullanmak

Aşırı vegetatif gelişim mikroklimayı değiştirebilir.

Ruhsatı olmayan ürünü başka bitkiden aktarmak

Domates ruhsatı olan bir ürün otomatik olarak çilekte kullanılmaz.

PHI'yi dikkate almamak

Her ürünün hasat öncesi bekleme süresi farklı olabilir.

---

🧠 Kurşuni Küfte İlaç Seçim Sırası

Üretici açısından en doğru yaklaşım:

Hastalığı doğru teşhis et

↓

Bitkiyi belirle

↓

Yetiştirme şeklini belirle

↓

Güncel ruhsatı kontrol et

↓

Aktif maddeyi belirle

↓

FRAC grubunu kontrol et

↓

Önceki uygulamaları incele

↓

Uygun ürünü seç

↓

Etiket dozunu uygula

↓

PHI ve kullanım uyarılarını kontrol et

↓

Sonraki uygulamada direnç yönetimini dikkate al

Bu sistem marka merkezli değil, hastalık ve aktif madde merkezli bir yönetimdir.

---

📊 Kurşuni Küfte Önemli Aktif Madde Grupları

---

🛡️ Kurşuni Küfte Entegre Mücadele

Kurşuni küfün başarılı yönetimi şu unsurların birlikte uygulanmasına dayanır:

Hastalık takibi

nem yönetimi

iyi hava hareketi

hastalıklı dokuların uzaklaştırılması

dengeli gübreleme

hasat hijyeni

uygun depolama

doğru aktif madde

FRAC rotasyonu

Bu yöntemlerden yalnızca birinin uygulanması çoğu zaman yeterli değildir.

---

📌 Kurşuni Küfün En Önemli Olduğu Üretim Sistemleri

---

🔍 Kurşuni Küf ile Diğer Çürüklüklerin Ayrımı

Kurşuni küf görüldüğünde her gri veya kahverengi çürüklük otomatik olarak Botrytis olarak değerlendirilmemelidir.

Benzer belirtiler:

• Monilinia,
• Penicillium,
• Alternaria,
• Rhizopus,
• Sclerotinia

gibi farklı etmenlerde de görülebilir.

Bu nedenle özellikle depolama hastalıklarında yalnızca görüntüye bakarak teşhis yapmak yanıltıcı olabilir.

---

🧾 Ruhsat Kontrolünde Altın Kural

Bir aktif maddeyi listede görmek tek başına yeterli değildir.

Örneğin:

Fenhexamid kurşuni küfte kullanılıyor

bilgisi genel bir bilgidir.

Doğru kullanım bilgisi ise:

Fenhexamid içeren belirli ürün → belirli bitki → Botrytis cinerea → belirli doz → belirli PHI

şeklinde olmalıdır.

Bu nedenle zirai mücadele uygulamalarında güncel BKÜ kaydı ve ürün etiketi esas alınmalıdır.

---

📌 Kurşuni Küf Mücadelesinin Özeti

Kurşuni küf, yalnızca bir "ilaçlama hastalığı" değildir.

Özellikle:

çilek + bağ + sera sebzeleri + yumuşak meyveler + süs bitkileri + depolanan ürünler

açısından üretimin farklı aşamalarında problem oluşturabilir.

Hastalığın başarılı şekilde yönetilmesi için:

• Nem azaltılmalı.
• Hava hareketi artırılmalı.
• Hastalıklı dokular uzaklaştırılmalı.
• Hasat yaraları azaltılmalı.
• Sıkışık bitki örtüsünden kaçınılmalı.
• Dengeli gübreleme yapılmalı.
• Hastalık erken takip edilmeli.
• Bitki bazında ruhsatlı ürün seçilmeli.
• Aktif madde ve FRAC grubu takip edilmeli.
• Aynı aktif madde farklı markalarla tekrarlanmamalı.
• PHI dikkate alınmalı.
• Hasat sonrası hijyen ve soğuk zincir korunmalıdır.

Kurşuni küf için asıl hedef, tek bir fungisitle hastalığı tamamen ortadan kaldırmak değil; hastalık baskısını üretim boyunca ekonomik zarar seviyesinin altında tutmak ve fungisitlerin etkinliğini sürdürülebilir biçimde korumaktır.

---

❓ Sık Sorulan Sorular (SSS)