1️⃣ Cevizin Besin Özellikleri
Ceviz, yağ ve protein açısından en zengin sert kabuklu meyvelerden biridir.
- Enerji: 100 g ≈ 650–680 kcal
- Yağ: %60–65
- Omega-3 (alfa-linolenik asit) yönünden zengin
- Protein: %15–18
- Karbonhidrat: %10–14
- Lif: Yüksek
- Vitaminler:
- E vitamini
- B1 (Tiamin)
- B6
- Folat
- Mineraller:
- Magnezyum
- Fosfor
- Potasyum
- Çinko
- Demir
- Antioksidanlar:
- Polifenoller
- Melatonin
2️⃣ Ceviz Çeşitleri
Ceviz çeşitleri kökenlerine ve kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır.
🇹🇷 Yerli Çeşitler
- Şebin
- Bilecik
- Yalova-1
- Yalova-3
- Kaman-1
🌍 Yabancı (Chandler Grubu)
- Chandler (en yaygın)
- Fernor
- Fernette
- Franquette
- Howard
⚠️ Yabancı çeşitlerin çoğu yan dallarda meyve verir, verimi yüksektir.
3️⃣ Ceviz Yetiştiriciliğinde İklim İstekleri
Ceviz ılıman–serin iklim meyvesidir.
- Soğuklama ihtiyacı:
- 700–1.500 saat (7 °C altı)
- Sıcaklık:
- Optimum gelişme: 25–30 °C
- -25 °C’ye kadar dayanabilir (kış uykusunda)
- Don hassasiyeti:
- İlkbahar geç donları büyük risk oluşturur
- Yağış:
- 700–1.000 mm
- Güneşlenme:
- Yüksek ışık ister
- Rüzgâr:
- Kuvvetli rüzgâr genç ağaçlara zarar verebilir
4️⃣ Toprak İstekleri
- Toprak tipi:
- Derin (en az 1,5–2 m), geçirgen, tınlı
- pH:
- 6.0 – 7.8
- Drenaj:
- Çok iyi olmalı
- Taban suyu:
- 2 m’den yukarı olmamalı
- Tuzluluk & kireç:
- Hassastır
5️⃣ Cevizin Sağlığa Faydaları
🌰 Kalp ve damar sağlığını korur (Omega-3)
🌰 Beyin fonksiyonlarını destekler
🌰 Kolesterolü dengeler
🌰 Antioksidan etkisiyle yaşlanmayı geciktirir
🌰 Bağışıklık sistemini güçlendirir
🌰 Kemik ve kas sağlığına katkı sağlar
⚠️ Yüksek kalorili olduğu için ölçülü tüketilmelidir.
6️⃣ Kullanım Alanları
- 🍽 Taze ve kuru iç ceviz
- 🍰 Tatlı, baklava, pastacılık
- 🧃 Ceviz yağı
- 💊 Gıda takviyeleri
- 🧴 Kozmetik ve sabun sanayi
- 🪵 Ceviz ağacı kerestesi (mobilya, kaplama)
7️⃣ Tarımsal ve Ekonomik Önemi
- Uzun ömürlü ağaç (100 yıl+)
- Yüksek pazar değeri
- 4–6 yılda ekonomik verime geçer
- Modern bahçelerde damla sulama ve bodur çeşitlerle yüksek verim